Salzburg – miasto Mozarta

Trudno w to uwierzyć, ale w Salzburgu odbywa się ponad 4 tysiące artystycznych imprez rocznie: koncertów, festiwali i przedstawień teatralnych. Miasto nazywane jest sceną świata i należy do najważniejszych metropolii kulturalnych Europy. Malowniczo położone na skraju Alp, w pobliżu krystalicznych jezior, uważane jest za perłę Austrii.

IMG_0334

Historia Salzburga sięga VI w. p.n.e., kiedy powstała tu pierwsza celtycka osada. Później Rzymianie założyli tu miasto Municipium Claudium Iuvavum, będące ważnym ośrodkiem rzymskiej prowincji Noricum. W VII w., z polecenia Diuka Bawarii, Teodora II, przybył tu z misją św. Rupert, uważany za założyciela miasta, który w 696 r., w miejscu dzisiejszej katedry, założył klasztor pw. św. Piotra, uważany za najstarszy w Austrii. Był także twórcą klasztoru Nonnberg – najstarszego żeńskiego zakonu chrześcijańskiego na obszarze niemieckojęzycznym. Św. Rupert został pierwszym biskupem miasta nadając mu nazwę Salzburg (Solny Gród), ze względu na ogromne znaczenie soli w regionie (więcej o regionie Salzkammergut przeczytasz TUTAJ).

Pod koniec XIV w. miasto uniezależniło się od Bawarii i stało się siedzibą arcybiskupstwa Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Swój rozkwit i bogactwo zawdzięcza pobliskim złożom soli, która w ówczesnych czasach była tak cenna jak złoto. Na początku XIX w. Salzburg przechodził z rąk do rąk pomiędzy Cesarstwem Austriackim i Królestwem Bawarii, by po Kongresie Wiedeńskim ostatecznie wrócić do Austrii. Podczas II wojny, mimo bombardowań aliantów, zachowała się większość barokowych budynków (uszkodzono most i kopułę katedry), a Salzburg stał się jednym z nielicznych miast o tak jednolitym charakterze architektonicznym.

eWędrówkę po mieście Mozarta rozpoczynamy od Pałacu Mirabell, który w 1606 r. wybudował arcybiskup Wolf Dietrich von Raitenau dla swojej kochanki Salome Alt, z którą miał kilkanaścioro dzieci.  Na cześć swojej wybranki pałac nazwał Altenau, jednak nowy biskup, Marcus Sitticus, chcąc zatrzeć ślady grzechów poprzednika, przemianował go na Mirabell. Warto przyjrzeć się Schodom Aniołów z rzeźbami Georga Raphaela Donnera  oraz pełnej przepychu Sali Marmurową, w której niegdyś grywał Mozart a dziś jest najpiękniejszą salą ślubną na świecie. Wokół pałacu rozciągają się wspaniałe barokowe ogrody.

IMG_0307Z ogrodów Mirabell rozciąga się wspaniały widok na kopułę Katedry św. Ruperta i Wirgiliusza oraz górującą nad miastem Twierdzę Hohensalzburg, największą zachowaną w całości fortecę w Europie Środkowej.

IMG_0313

aBudowę położonej na wysokości 542 m n.p.m. twierdzy rozpoczęto w 1077 r.  – były to czasy napiętych stosunków między papieżami a cesarzami niemieckimi. Naj­więk­szy wkład w jej roz­bu­do­wę wło­żył na po­cząt­ku XVI wieku Le­on­hard von Keut­schach, który wzmoc­nił budowlę i uczy­nił z niej for­te­cę nie do zdo­by­cia.  Warto zwie­dzić gotyckie komnaty książęce Wy­so­kie­go Zamku oraz mu­zeum do­ku­men­tu­ją­ce hi­sto­rię obiek­tu. Uni­ka­to­wym za­byt­kiem jest trzy­kon­dy­gna­cyj­ny go­tyc­ki piec ka­flo­wy. Do twier­dzy można dotrzeć pieszo lub na­ziem­ną ko­lej­ką li­no­wą uru­cho­mio­ną w 1892 roku.

IMG_0298

Zmierzając w kierunku Starówki przechodzimy przez Plac Makarta (Makart Platz), przy którym przez 7 lat mieszkał Mozart. Urodził się tu także słynny fizyk i matematyk Christian Doppler oraz światowy mistrz batuty Herbert von Karajan – wieloletni dyrygent Filharmoników Berlińskich, dyrektor Festiwali Mozartowskich w Salzburgu i Opery Wiedeńskiej, który miał wpływ na prestiżowe ośrodki muzyczne, w tym La Scalę. Salzburg jest też rodzinnym miastem księdza Josepha Mohr’a, autora słów najpopularniejszej kolędy świata z początku XIX w. pt.: „Cicha Noc”.

9Pieszym mostem Makarsteg udajemy się na drugi brzeg rzeki Salzach (która jest dopływem Innu o długości 225 km). Z mostu rozciąga się wspaniały widok na Twierdzę Hohensalzburg i zabytkową Salzburską Starówkę, wpisaną w 1996 r. na listę dziedzictwa UNESCO. To prawdziwa perła architektury, gdzie odnajdziemy wszystkie style architektoniczne, poczynając od średniowiecznych i romańskie budowli poprzez renesans i barok po klasycystyczne kamienice z czasów monarchii.

IMG_0338

Most jest popularnym miejscem wśród zakochanych, którzy masowo przypinają tu kłódki miłości. Według legendy, zwyczaj ten pochodzi z Florencji, gdzie na Moście Złotników uczniowie wieszali kłódki ze swoich szkolnych szafek, z wyznaniami miłosnymi. Tę tradycję spopularyzował na całym świecie Federico Moccia w 2006 r. w powieści „Tylko Ciebie chcę”. Jeśli zapragniecie w ten sposób wyrazić swoje uczucia –  kłódkę miłości można kupić w Salzburgu na każdym rogu :)

b

12Przez jedną z bram wchodzimy na tętniące życiem Stare Miasto. Zwiedzanie Starówki rozpoczynamy od Getreidegasse (ulicy Zbożowej), najstarszej i najpopularniejszej ulicy handlowej. Wąska, gwarna uliczka kończy się tuż przed wejściem do małego, wciśniętego w skałę, kościoła św. Błażeja.

IMG_0362

Zachwycają tu żelazne, ręcznie kute, szyldy cechów rzemieślniczych będące wizytówką miasta.

14W domu pod nr 9 urodził się  (i mieszkał do 17-roku życia) najwybitniejszy mieszkaniec miasta Wolfgang Amadeusz Mozart. Dziś mieści się tu muzeum, w którym można obejrzeć dziecięce skrzypki wybitnego kompozytora, skrzypce koncertowe, klawikord, a także dekoracje sceniczne do jego przedstawień operowych. Ciekawostką jest wiszący przy drzwiach prototyp dzisiejszego domofonu – sznureczki, których pociągnięcie uruchamiało odpowiedni dzwoneczek umieszczony przy każdym mieszkaniu.

IMG_0390Salzburg żyje Mozartem i… z Mozarta :)  W styczniu każdego roku, w rocznicę urodzin muzyka, organizowany jest tu Tydzień Mozartowski. Imieniem kompozytora nazwano utworzoną w 1842 r. prestiżową akademię muzyczną Mozarteum. Od 1920 r. w mieście odbywa się prestiżowy, gromadzący melomanów z całego świata, Festiwal Salzburski, w ramach którego wystawiane są spektakle operowe, koncerty  i przedstawienia teatralne. Imię słynnego wirtuoza nosi także pobliski port lotniczy a nawet…pasta do butów! (Mozart Creme firmy Hladik z pocz. XX wieku). Gdyby tylko była taka możliwość miasto z pewnością zmieniłoby nazwę na… Mozartburg ;)

c

IMG_0558Póki co, mamy do wyboru szereg pamiątek z wizerunkiem jego najsłynniejszego mieszkańca: koszulki, torby, kalendarze, kubki, płyty, partytury, a także alkohole w butelkach o kształcie skrzypiec oraz słynne Mozartkugel – ręcznie wyrabiane pralinki, które stały się symbolem Salzburga. 

dHistoria czekoladowych kulek z  marcepanu, nugatu i orzecha laskowego sięga roku 1890. Wtedy to cukiernik Paul Fürst stworzył na cześć kompozytora pralinkę, która w 1905 r. zdobyła złoty medal na wystawie paryskiej. Wyborne czekoladki zyskały wielu naśladowców, jednak Original Salzburger Mozartkugel, zapakowane sreberka z niebieskim napisem, dostaniemy tylko w cukierniach Paula Fürsta (kosztują 1 euro za sztukę, ale są warte swojej ceny!).

Z Getreidegasse dochodzimy na XIII-wieczny Stary Rynek (Alter Markt ), najstarszy plac Salzburga, gdzie wypada zatrzymać się na kawę w jednej z dwóch najsłynniejszych kawiarni: Kaffe Fürst, znanej ze mozartowych pralinek albo w najstarszej kawiarni Austrii –  założonej w 1700 r. Kaffeehaus Tomaselli, słynącej z doskonałych ciast i tortów. Przy placu znajduje się także historyczna apteka dworska z końca XVI w. z oryginalnym wyposażeniem oraz fontanna z 1488 r. ze statuą św. Floriana. Wiele z otaczających rynek mieszczańskich kamienic, mimo modernistycznej fasady, powstało już w epoce średniowiecza, o czym głoszą umieszczone na nich daty.

IMG_0408W historycznym centrum Salzburga znajduje się także osobliwy dom. Wciśnięty między dostojne kamienice budynek ma zaledwie…1,42 metra szerokości! Powstał w połowie XIX w. w celu zabudowania pustej, wąskiej przestrzeni.

19Z Alter Markt skręcamy w malowniczą wąską uliczkę Goldgasse i kierujemy się na manierystyczny Rezidenzplatz, największy i najpiękniejszy plac w mieście, powstały z inicjatywy ar­cy­bi­sku­pa Wolfa Die­tri­cha von Raite­nau w 1587 r. Autorem projektu był włoski  architekt Vincenzo Scamozzi (którego dziełem jest także m.in. ostateczny kształt Placu św. Marka, Ponte Rialto i Palazzo Contarini w Wenecji).

By stworzyć przestrzeń pod budowę Rezidenzplatz wyburzono 55 średniowiecznych budynków. Plac otacza  monumentalna Rezydencja Arcybiskupów zdobiona rzeźbami i tarczami herbowymi, mieszcząca pełne przepychu sale oraz galerię malarstwa XVI-XIX w. Obok znajduje się katedra i kupieckie kamienice.

IMG_0429Ozdobą placu jest najpiękniejsza w mieście (i największa w środkowej Europie) barokowa fontanna Residenzbrunnen, wybudowana na polecenie arcybiskupa Guidobalda Thun’a. Marmurową XVII-wieczną budowlę zdobią cztery parskające i płetwonogie konie, Giganci i delfiny podtrzymujące muszlę, z której wyłania się postać Trytona. Na reprezentacyjnym placu miasta odbywa się wrześniowy Jarmark Św. Ruperta oraz Jarmarki Bożonarodzeniowe.

IMG_0430Z Rezidenzplatz sąsiaduje Plac Mozarta z pomnikiem najsłynniejszego mieszkańca miasta, który stanął tu za sprawą jego żony. Wieść niesie, że po śmierci kompozytora Konstancja zażyczyła sobie oglądać go z okna, jednak pomnik ustawiono tyłem do jej domu, a przodem do siedziby arcybiskupów, którzy przed wiekami sprawowali tu niepodzielną władzę.

IMG_0432

Z Placu przez dziedziniec Opactwa św. Piotra udajemy się do wczesnobarokowej Katedry św. Ruperta i Wirgiliusza, najważniejszej budowli sakralnej Salzburga.

IMG_0436Pierwszą świątynię wzniósł tu w centrum dawnego rzymskiego miasta biskup Wirgiliusz w VIII w. Katedra wielokrotnie padała ofiarą ognia, wreszcie po pożarze w 1598 r. trzeba było odbudować ją od podstaw. Dzisiejsze dzieło z XVII w. jest autorstwa włoskiego projektanta Santino Solariego.

Cztery postaci świętych zdobiące jej fasadę to apostołowie Piotr i Paweł (z kluczami i mieczem) oraz patroni miasta i Kraju Salzburskiego: św. Rupert z naczyniem soli w dłoniach i św. Virgil z miniaturą świątyni.  Potrójne drzwi katedry symbolizują jej trzykrotną konsekrację w latach 774, 1628 i 1959.

IMG_0440

Była to pierwsza barokowa świątynia poza Włochami. Katedrę zaprojektowano na 10 tyś. osób, co przekraczało ówczesną liczbę mieszkańców.

IMG_0445W XIV-wiecznej chrzcielnicy został ochrzczony sam Mozart, który po latach grywał także na katedralnych organach.

IMG_0461Podczas nalotów bombowych w 1944 r. zniszczeniu uległa kopuła katedry i znaczna część prezbiterium. Odbudowa i rekonstrukcja wnętrza trwały 15 lat i zakończyły się w 1959 r. Katedrę odwiedził Jan Paweł II w 1998 r. z okazji 1200-lecia istnienia najstarszej austriackiej archidiecezji.

IMG_0463Koniecznie trzeba zajrzeć na klimatyczną uliczkę Gstättengasse, pełnej pubów, klubów i kawiarni, gdzie kamienice są niemal przyklejone do pobliskiej skały.

IMG_0588Warto także odwiedzić miejskie targowisko mieszczące się od 1857 r. na Placu Uniwersyteckim, gdzie kupimy doskonałe sery, wina i lokalne specjały.

IMG_0579

IMG_0580Poza centrum Salzburga polecam odwiedzić Pałac i Ogrody Wodne Hellbrun – miejsce wspaniałej zabawy, którą gwarantuje… woda.  

IMG_0480

IMG_0484

IMG_0481

Inicjatorem budowy pałacu w 1610 r. był, tuż po przejęciu rządów w Salzburgu, książę arcybiskup Markus Sittikus. Znany z oryginalnego poczucia humoru i płatania figli zlecił zaprojektowanie licznych fontann i wodotrysków, które w najmniej oczekiwanym momencie tryskały wodą na gości. Jego ulubionym miejscem był stół w pobliżu amfiteatru, przy którym sadzał sadzał swoich gości zaśmiewając się do łez, gdy z siedzisk tryskała na nich woda.

IMG_0488

Jest tu także mechaniczny teatr, którego figurki porusza energia wody.

IMG_0521Zwiedzający także nie mają szans wyjść suchą stopą z pałacu, który wzorowany na włoskich willach jest jednym z najwspanialszych pałaców renesansowych Europy.

IMG_0539

Salzburg stał się także miejscem akcji jednego z najbardziej znanych na świecie musicali pt.: „Dźwięki muzyki” (1965 r.) Moda na ten film (głownie w USA i Wielkiej Brytanii) sprawiła, że turyści biegają po mieście śladem głównych bohaterów. Obraz został nagrodzony Oskarem dla najlepszego filmu roku oraz Złotym Globem dla Najlepszego filmu komediowego lub musicalu.

(Visited 1 922 times, 1 visits today)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *