Braga – portugalski Rzym?

Jest takie portugalskie przysłowie: „Lizbona się bawi, Coimbra studiuje, Braga się modli, a Porto pracuje”. I jest w tym coś na rzeczy. W mieście znajduje się ponad 30 kościołów, w tym druga, po Fatimie, najczęściej odwiedzana świątynia w kraju. Braga przez pięć wieków była także siedzibą biskupa, który sprawował pieczę nad całym Półwyspem Iberyjskim, dlatego nazywana jest często portugalskim Rzymem. Czy zasługuje na to miano? Zapraszam na krótki spacer po mieście.

3279390115_c56254648d_b

fot. Karaian – flickr.com/CC

Braga, która liczy sobie dwa tysiące lat, jest jednym z najstarszych miast w Portugalii i jednym z najstarszych miast chrześcijańskich na świecie. Historia Bragi sięga czasów prehistorycznych, kiedy to celtyckie plemię Bracari założyło tu swoją kamienną osadę. W 136 r. p.n.e. obszar ten podbili Rzymianie, którzy nazwali swą siedzibę Bracara Augusta, na cześć cesarza Oktawiana.

Dynamiczny rozwój Braga zawdzięcza swojemu położeniu na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych północnej Luzytanii. Okres prosperity miasta, które za czasów cesarza Dioklecjana stało się stolicą nowej rzymskiej prowincji Galicja, trwał blisko 300 lat. W III w. powstało tu biskupstwo i nastąpiła chrystianizacja ludności. Gdy miasto najechali germańscy Swebowie, katolicki charakter prowincji sprawił, że dotychczasowi arianie w przyjęli chrzest. W 585 r. Braga została stolicą Królestwa Wizygotów, a w 716 r. miasto opanowali Maurowie, którym jednak nie powiodła się islamizacja ludności. W 1040 r. Ferdynand I Kastylijski odbił miasto, a biskupstwo odrestaurowano.

Braga stała się ośrodkiem życia religijnego, a kolejni biskupi wznosili wspaniałe świątynie i klasztory. Lata świetności i rozbudowy miasta przypadły na wiek XVI, kiedy to arcybiskup Diogo do Salsa zmienił średniowieczne miasto w renesansową metropolię. Wtedy też powstawały najwspanialsze rezydencje, fontanny, place i kościoły. Drugi złoty wiek Bragi przypada na wiek XVIII, wzniesiono wówczas m.in. olśniewający kościół Bom Jesus do Monte, drugie po Fatimie, najpopularniejsze sanktuarium w Portugalii i ważny cel pielgrzymkowy.

W 1716 r. Braga utraciła status kościelnej stolicy kraju na rzecz Lizbony, jednak głęboko zakorzenione religijne tradycje przetrwały do dziś i są widoczne szczególnie podczas obchodów Wielkiego Tygodnia, których uhonorowaniem jest wielkoczwartkowa procesja, najwspanialsza w całej Portugalii.

Podróż do Bragi to podróż w czasie. Kiedy będziemy spacerować labiryntem uliczek warto uświadomić sobie rzecz niezwykłą: oto stąpamy po kilku tysiącach lat kolejnych cywilizacji: celtyckiej, rzymskiej, wizygockiej, arabskiej… W Portugalii mówi się nawet, że „coś jest stare jak kościoły w Bradze”, co jest odpowiednikiem naszego „stare jak świat”.

Spacer rozpoczynamy przechodząc przez Arco da Porta Nova – łuk, który niegdyś był bramą miejską. Nowa Brama powstała w 1512 r. z polecenia arcybiskupa Diogo de Sousa, a jej dzisiejszy wygląd pochodzi z XVII w.

IMG_1695

Po chwili, po prawej stronie, zobaczymy Igreja da Misericórdia (Kościół Miłosierdzia) z 1592 r., z pięknie rzeźbionym barokowym ołtarzem, uważany za najważniejsze dziedzictwo Bragi okresu renesansu.

IMG_1700

Naprzeciwko znajduje się Largo do Paço (Plac Pałacowy)  otoczony z trzech stron przez Stary Pałac Biskupi (Antigo Paço Episcopal). W budynku z XIV-XVIII w. będącym połączeniem  stylów od gotyku po barok, znajdują się miejskie urzędy, biblioteka (jedna z najbogatszych w Portugalii) oraz rektorat Uniwersytetu Minho. Warto zwrócić uwagę na znajdującą się pośrodku fontannę z motywami heraldycznymi.

IMG_2270

Ta ogromna, przypominająca warownię budowla, zajmowała w średniowieczu aż jedną dziesiątą powierzchni całego miasta! Za Pałacem rozciąga się barwny ogród Jardim de Santa Bárbara

braga-palac_biskupifot. Carlos Blanco Fernán – panoramio.com/CC

Podążając dalej, wzdłuż ulicy Rua do Souto, dojdziemy do głównego placu Bragi, Praça da República (Placu Republiki), na którym dominuje renesansowy budynek zwany Arcadas z 1715 r. oraz kościół Igreja da Lapa. Warto tu przysiąść wieczorem pod arkadami, w jednej z dwóch najpopularniejszych kawiarni w mieście, by przy lampce miejscowego vinho verde obejrzeć wodny spektakl fontanny znajdującej się pośrodku placu.

IMG_2289

Na tyłach budynku wznosi się Torre de Menagem (Wieża Warowna), która jest jedyną pozostałością po obwarowaniach miejskich z XIV w. zburzonych (sic!) na początku XX w. W 1906 r. zburzono także XIV-wieczną bramę miejską, która wyznaczała ostatni przystanek podróżnym.

Jeśli tuż przed placem skręcimy w wąską uliczkę w prawo (Rue de Sao Marcos) dojdziemy do Largo Carlos Amarante, gdzie wznosi się XVII-wieczny Igreja Santa Cruz (Kościół św. Krzyża) zaprojektowany w manierystycznym stylu barokowym. Wewnątrz można podziwiać wspaniałe organy, ambonę, ciekawe rzeźby i panele z azulejos.

IMG_2274

Południową część placu zajmuje Szpital św. Marka założony w 1508 r. przez arcybiskupa Diogo de Sousa. W XVIII w. dobudowano do niego kościół zaprojektowany przez Carlosa Amarante. W tym samym wieku stworzono pierwszą w Portugalii szkołę chirurgii. Gmach szpitala jest mieszaniną różnych stylów architektonicznych, od rokoko po klasycyzm.

IMG_2279

Kierując się dalej ulicą Rua de Sao Lazaro dotrzemy do Palácio da Raio, zwanego również Casa do Mexicano (Dom Meksykanina) – perełki portugalskiej sztuki barokowej, zaprojektowanej przez znanego w Bradze architekta André Soares. Pałac, którego fasada mieni się błękitnymi płytkami azulejos, powstał w połowie XVIII w. na zamówienie bogatego kupca João Duarte de Faria. Później wiele razy przechodził z rąk do rąk, a swoją nazwę zawdzięcza drugiemu właścicielowi, Brazylijczykowi Miguelowi José Raio.

IMG_2281

IMG_2282

IMG_2283

IMG_2286

Nieopodal pałacu (Rua do Raio) możemy odbyć niezwykłą podróż w czasie, gdyż znajduje się  tu Fonte do Idolo – licząca sobie dwa tysiące lat fontanna z początku I w. n.e. Wybudowało ją celtyckie plemię Bracari ku czci boga Tongoenabiago i bogini Nabi – patronki wody i rzek we wierzeniach Luzytanów i Gaelitów. Prawdopodobnie jest częścią świątyni wykutej w graniowej skale.

IMG_2287

Fonte_do_Idolofot. Wikimedia Commons.org

Skręcamy w lewo, w deptak Avenida da Liberdade (Aleja Wolności), pod którym biegnie tunel z jedną z głównych arterii miasta. Podążając wzdłuż Arcadas dochodzimy do XVII-wiecznego klasycystycznego kościoła Igreja Dos Terceiros, dedykowanemu świętym męczennikom z Bragi.

IMG_2290

Spacer po Bradze kończymy w monumentalnej katedrze Sé, której wielkość dowodzi dawnej rangi i bogactwa miasta. Kościół powstał w miejscu, gdzie niegdyś znajdował się rzymski targ, potem muzułmański meczet, a w VI w. paleochrześcijańska bazylika. Świątynię, której budowa rozpoczęła się w 1070 r. po zakończeniu rekonkwisty, wielokrotnie przebudowywano i dziś reprezentuje różne style architektoniczne. Główny portal powstał w latach lat 1486-1501, a pierwotny, romański wygląd katedry został zamaskowany barokowymi i gotyckimi zdobieniami. Wewnątrz warto zwrócić uwagę na manuelińską półkolistą absydę, ołtarz z białego kamienia oraz posąg Matki Boskiej Karmiącej z XVI w.

IMG_2299

Na dziedzińcu warto zwrócić uwagę na jedną z trzech kaplic: Capela do Reis (Kaplica Królów), w której znajdują się nagrobki fundatorów świątyni: księcia Henryka Burgundzkiego i oraz żony księżnej Teresy, rodziców pierwszego króla Portugalii, Alfonsa I Zdobywcy. Katedra jest także miejscem spoczynku arcybiskupa Bragi i późniejszego antypapieża Grzegorz VIII (zm. 1140) i papieża Jana XXI (1210-1277).

IMG_2297

IMG_2268

Na zachód od Porta Nova warto jeszcze spojrzeć na nastrojowy Palácio dos Biscainhos (Pałac Biskajczyków) z XVII w. W rezydencji ówczesnej szlachty (dziś mieści się tu Muzeum Etnograficzne) można podziwiać wyłożone biało-niebieskimi azulejos ściany i malowane, XVIII-wieczne stiukowe sufity, porcelanę z czasów Ming, wyroby ze szkła i srebra, biżuterię oraz umeblowanie, od sprzętów indoportugalskich po japońskie wyroby z laki.

9314006179_4568a86e92_kfot. ccarlstead- flickr.com/CC 

Na obrzeżach miasta, 5 km od Bragi, znajduje się jeden z symboli Portugalii – sanktuarium Bom Jesus do Monte (Dobrego Jezusa z Gór) – drugi po Fatimie, najpopularniejszy cel pielgrzymkowy w kraju. Najbardziej wymyślną barokową konstrukcję w Portugalii wzniesiono na wzgórzu Monte Espinho – w miejscu, gdzie w XIV w. stał krzyż, do którego pielgrzymowała okoliczna ludność. Budowa sanktuarium rozpoczęła się w 1772 r., na cześć ówczesnego biskupa Bragi, a zakończyła w 1811 r. Niestety nie było mi dane podziwiać fasadę w całej okazałości bo zastałam kościół w remoncie…

IMG_1491

A powinien wyglądać tak:

8071103148_3288bd9013_kfot. Serge LAROCHE- flickr.com/CC 

IMG_1481

Do sanktuarium prowadzą monumentalne granitowe schody, uznawane za najpiękniejsze w całej Europie. Wędrówka schodami w górę, do świątyni na szczycie, ma symbolizować duchową wędrówkę do nieba.

6124439171_c377311e72_bfot. Loredana- flickr.com/CC

Ich dolna część, wraz z dziesięcioma kaplicami męki Chrystusa i fontanną, tworzy Drogę Krzyżową.

IMG_1511

Środkowa część schodów przedstawia pięć zmysłów człowieka. 

IMG_1505

IMG_1502

IMG_1508

Najwyższa część schodów to alegoria trzech cnót: Wiary, Nadziei i Miłości. Na wzgórze można także wjechać kolejką najstarszą w Portugalii kolejką  szynowo-linową z 1882 r.

IMG_1485

IMG_1495

17200516005_27c16a2d0d_hfot.Vladimir Varfolomeev- flickr.com/CC

Czy Braga to portugalski Rzym? Nawet jeśli porównanie jest nieco przesadzone, to jest z pewnością najbardziej religijnym miastem w całej Portugalii. Dominuje tu specyficzny sakralny klimat, ale miasto tętni życiem, a liczne kościoły, malownicze placyki, kawiarnie czy sklepiki nadają mu niepowtarzalnego uroku.

(Visited 3 751 times, 1 visits today)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *